MP3
| MPEG-1 atau MPEG-2 Audio Layer III | |
|---|---|
| Sambungan fail: | .mp3[1] |
| Jenis media Internet: | audio/mpeg,[2] audio/MPA,[3] audio/mpa-robust[4] |
| Dibangunkan oleh: | Fraunhofer Society |
| Jenis format: | Format pemampatan audio, format fail audio |
| Piawai: | ISO/IEC 11172-3,[5] ISO/IEC 13818-3[6] |
MP3 (dengan lebih tepat lagi, MPEG-1/2 Lapisan 3) ialah sejenis algoritma audio digital yang mampu memampatkan saiz data audio yang asal sambil mengekalkan kualiti dan hasil bunyi yang sama atau hampir sama dengan audio yang asal, menggunakan teknologi pemampatan hilang.
Populariti MP3 meningkat secara mendadak pada pertengahan 1990-an dengan munculnya perisian pemain audio digital seperti Winamp. Populariti MP3 disebabkan oleh sifatnya yang mampu memampatkan fail audio sehingga 11 kali ganda tanpa menjejaskan kualiti bunyi. Akibatnya, aktiviti cetak rompak serta muat turun lagu MP3 secara haram mula muncul secara berleluasa. Pengguna boleh memuat turun lagu MP3 secara percuma sama ada melalui beberapa laman web tertentu ataupun melalui perisian rakan-ke-rakan.
Sejarah
Sebelum sambungan nama fail .mp3 dipilih Fraunhofer Society pada 14 Julai 1995, ia menggunakan sambungan .bit.[1]
Pembangunan
Algoritma pemampata data audio hilang mengambil peluang dari had persepsi pendengaran manusia yang dikenali sebagai pemaskaan auditori. Pada tahun 1894, seorang ahli fizik Amerika Alfred M. Mayer melaporkan bahawa nada boleh dinyah dengar oleh nada frekuensi lain yang lebih rendah.[7] Pada tahun 1959, Richard Ehmer menggambarkan satu set lengkap keluk auditori berkaitan fenomena ini.[8] Ernst Terhardt et al. mencipta satu algoritma yang menggambarkan pemaskaan auditori dengan dengan kejituan yang tinggi.[9] Kerja ini ditambah kepada pelbagai laporan daripada penulis bermula sejak Fletcher, dan untuk kerja-kerja yang pada mulanya menentukan nisbah kritikal dan lebar jalur kritikal.
Kod dan pengekodan (CODEC) pemaskaan psikoakustik ("psychoacoustic masking") pertama kali dicadangkan pada tahun 1979, nampaknya secara bebas, oleh Manfred R. Schroeder , et al.[10] dari Makmal Telefon Bell, Inc. di Murray Hill, New Jersey, dan MA Krasner[11] kedua-duanya di Amerika Syarikat. Krasner adalah yang pertama untuk menerbitkan dan menghasilkan perkakasan untuk suara (tidak boleh digunakan sebagai mampatan bit muzik), tetapi penerbitan kerjanya sebagai Laporan Teknikal Lincoln Laboratory agak terpencil tidak mempengaruhi segera arus pembangunan kodek psikoakustik. Manfred Schroeder sudah menjadi tokoh yang terkenal dan dihormati masyarakat di seluruh dunia sebagai jurutera akustik dan elektrik, tetapi kertas kerjanya tidak ramai disedari, kerana ia menggambarkan keputusan negatif disebabkan sifat tertentu suara dan gandaan pengekodan teramal linear (linear predictive coding - LPC) LPC) terdapat dalam suara.
Kedua-dua Krasner dan Schroeder dibina di atas kerja yang dilakukan oleh Eberhard F. Zwicker dalam bidang penalaan dan pemaskaan jalur frekuensi kritikal,[12][13] yang seterusnya dibina atas penyelidikan asas bidang tersebut dari Harvey Fletcher dan rakan usaha sama beliau di Bell Labs.[14] Pelbagai algoritma pemampatan audio (kebanyakannya perseptual) dilaporkan di IEEE refereed Journal dalam Bidang Tertentu Komunikasi.[15] Jurnal tersebut melaporkan pada bulan Februari 1988 mengenai pelbagai bidang luas teknologi mampatan bit audio berfungsi, sebahagian darinya menggunakan pemaskaan auditori sebagai sebahagian daripada reka bentuk asas mereka, dan beberapa yang menunjukkan pelaksanaan perkakasan masa nyata.
Moving Picture Experts Group (MPEG) ("Kumpulan Pakar Gambar Bergerak ") telah ditubuhkan pada tahun 1988 melalui inisiatif Hiroshi Yasuda ("Nippon Telegraph dan Telephone") dan Leonardo Chiariglione. Yasuda mengetuai satu inisiatif di Jepun, yang dipanggil Digital Audio and Picture Architecture (DAPA) (Senibina Audio Dan Gambar Digital"), manakala Chiariglione mengetuai satu inisiatif di Eropah, yang dipanggil Pengkod Imej Bergerak untuk Storan ("Coding of Moving Images for Storage") (COMIS). Kedua-dua akhirnya berjumpa pada Mei 1988 untuk bekerjasama pada standard global.[16]
Lihat juga
Rujukan
- ^ "Court of Appeals for the Federal Circuit Decision" (PDF). 25 September 2008. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 29 October 2008. Unknown parameter
|deadurl=ignored (bantuan) - ^ Woon-Seng Gan; Sen-Maw Kuo (2007). Embedded signal processing with the Micro Signal Architecture. Wiley-IEEE Press. m/s. 382. ISBN 978-0-471-73841-1.
- ^ Bouvigne, Gabriel (2003). "MP3 Tech — Limitations". Diarkibkan daripada yang asal pada 2011-01-07. Dicapai pada 2017-06-01.
- ^ Brandenburg, Karlheinz (1999). "MP3 and AAC Explained" (PDF).
- ^ ISO MPEG Audio Subgroup. "MPEG Audio FAQ Version 9: MPEG-1 and MPEG-2 BC". Dicapai pada 11 July 2009.
- ^ "TwoLAME: MPEG Audio Layer II VBR". Dicapai pada 11 July 2009.
- ^ "GPSYCHO – Variable Bit Rate". LAME MP3 Encoder. Dicapai pada 11 July 2009.
- ^ Bouvigne, Gabriel (28 November 2006). "freeformat at 640 kbit/s and foobar2000, possibilities?". Dicapai pada 15 September 2016.
- ^ http://speech.di.uoa.gr/ICMC-SMC-2014/images/VOL_1/0243.pdf
- ^ Rae, Casey. "Metadata and You". Future of Music Coalition. Dicapai pada 12 December 2014.
- ^ "Lost and Found: U.Va. Grad Student Discovers Ghosts in the MP3". UVA Today.
- ^ "The ghosts in the mp3".
- ^ "Meet the Musical Clairvoyant Who Finds Ghosts In Your MP3s". NOISEY.
- ^ Dougherty, Dale (1 March 2009). "The Sizzling Sound of Music". O'Reilly Radar.
- ^ Mares, Sebastian (December 2005). "Results of the public multiformat listening test @ 128 kbps". Dicapai pada 17 March 2007.
- ^ Amorim, Roberto (3 August 2003). "Results of 128 kbit/s Extension Public Listening Test". Dicapai pada 17 March 2007.
- ^ "ISO/IEC 11172-3:1993/Cor 1:1996". International Organization for Standardization. 2006. Dicapai pada 27 August 2009.
- ^ "LAME Y switch". Hydrogenaudio Knowledgebase. Dicapai pada 23 March 2015.
- ^ [Performance of a Software MPEG Video Decoder, Ketan Patel, Brian C. Smith, and Lawrence A. Rowe, ACM Multimedia 1993 Conference, http://bmrc.berkeley.edu/research/mpeg/software/Old/Mpeg93.ps.gz Berkeley.edu][pautan mati]
- ^ Schubert, Ruth (10 February 1999). "Tech-savvy Getting Music For A Song; Industry Frustrated That Internet Makes Free Music Simple". Seattle Post-Intelligencer. Dicapai pada 22 November 2008.
- ^ "Audio MPEG and Sisvel: Thomson sued for patent infringement in Europe and the United States — MP3 players stopped by customs". ZDNet India. 6 October 2005. Diarkibkan daripada yang asal pada 11 October 2007. Dicapai pada 24 July 2007.
- ^ "Microsoft wins reversal of MP3 patent decision". CNET. 6 August 2007. Dicapai pada 17 August 2010.
- ^ "Microsoft faces $1.5bn MP3 payout". BBC News. 22 February 2007. Dicapai pada 30 June 2008.
- ^ "Baker Botts LLP Professionals: Lisa Catherine Kelly — Representative Engagements". Baker Botts LLP. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 December 2014. Dicapai pada 15 September 2016. Unknown parameter
|deadurl=ignored (bantuan) - ^ "Apple, SanDisk Settle Texas MP3 Patent Spat". IP Law360. 26 January 2009. Dicapai pada 16 August 2010.
- ^ "Sisvel brings Patent Wild West into Germany". IPEG blog. 7 September 2006. Dicapai pada 24 July 2007.
- ^ Ogg, Erica (7 September 2006). "SanDisk MP3 seizure order overturned". CNET News. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 November 2012. Dicapai pada 24 July 2007.
- ^ "grants Motorola an MP3 and MPEG 2 audio patent license". SISVEL. 2005-12-21. Dicapai pada 2014-01-18.
- ^ "Early MP3 Patent Enforcement". Chilling Effects Clearinghouse. 1 September 1998. Dicapai pada 24 July 2007.
- ^ Berkeley.edu Diarkibkan 23 Julai 2009 di Wayback Machine
- ^ Kistenfeger, Muzinée (July 2007). "The Fraunhofer Society (Fraunhofer-Gesellschaft, FhG)". British Consulate-General Munich. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 August 2002. Dicapai pada 24 July 2007. Unknown parameter
|dead-url=ignored (bantuan) - ^ [1] Diarkibkan 4 Mei 2011 di Wayback Machine
- ^ "Acoustic Data Compression – MP3 Base Patent". Foundation for a Free Information Infrastructure. 15 January 2005. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 July 2007. Dicapai pada 24 July 2007. Unknown parameter
|deadurl=ignored (bantuan) - ^ "US Patent Expiration for MP3, MPEG-2, H.264". OSNews.com.
- ^ Templat:USPTO Patent
- ^ Cogliati, Josh (20 July 2008). "Patent Status of MPEG-1, H.261 and MPEG-2". Kuro5hin. This work failed to consider patent divisions and continuations.
- ^ "A Big List of MP3 Patents (and supposed expiration dates)". tunequest. 26 February 2007.
- ^ Giesler, Markus (2008). "Conflict and Compromise: Drama in Marketplace Evolution". Journal of Consumer Research. 34 (6): 739–753. doi:10.1086/522098.
- ^ "MP3 Today's Technology". Lots of Informative Information about Music. 2005. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 July 2008. Dicapai pada 2016-09-15. Unknown parameter
|deadurl=ignored (bantuan) - ^ ISO (November 1991). "CD 11172-3 - CODING OF MOVING PICTURES AND ASSOCIATED AUDIO FOR DIGITAL STORAGE MEDIA AT UP TO ABOUT 1.5 MBIT/s Part 3 AUDIO" (PDF). Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 2013-12-30. Dicapai pada 17 July 2010.
- ^ "Status report of ISO MPEG" (Siaran akhbar). International Organization for Standardization. September 1990.
- ^ Jayant, Nikil; Johnston, James; Safranek, Robert (October 1993). "Signal Compression Based on Models of Human Perception". Proceedings of the IEEE. 81 (10): 1385–1422. doi:10.1109/5.241504.
- ^ ISO (November 1991). "MPEG Press Release, Kurihama, November 1991". ISO. Diarkibkan daripada yang asal pada 2011-05-03. Dicapai pada 17 July 2010.
- ^ "ISO/IEC TR 11172-5:1998 - Information technology -- Coding of moving pictures and associated audio for digital storage media at up to about 1,5 Mbit/s -- Part 5: Software simulation (Reference Software)" (ZIP). Dicapai pada 5 August 2010.
- ^ ISO (6 November 1992). "MPEG Press Release, London, 6 November 1992". Chiariglione. Diarkibkan daripada yang asal pada 2010-08-12. Dicapai pada 17 July 2010.
- ^ ISO (October 1998). "MPEG Audio FAQ Version 9 - MPEG-1 and MPEG-2 BC". ISO. Dicapai pada 28 October 2009.
- ^ Brandenburg, Karlheinz; Seitzer, Dieter (3–6 November 1988). "OCF: Coding High Quality Audio with Data Rates of 64 kbit/s". 85th Convention of Audio Engineering Society. http://www.aes.org/e-lib/browse.cfm?elib=4721.
- ^ Johnston, James D. (February 1988). "Transform Coding of Audio Signals Using Perceptual Noise Criteria". IEEE Journal on Selected Areas in Communications. 6 (2): 314–323. doi:10.1109/49.608.
- ^ Ewing, Jack (5 March 2007). "How MP3 Was Born". Bloomberg BusinessWeek. Dicapai pada 24 July 2007.
- ^ Sterne, Jonathan (2012). MP3: The Meaning of a Format Reproduction. Durham: Duke University Press.
- ^ "Aspec-Adaptive Spectral Entropy Coding of High Quality Music Signals". AES E-Library. 1991. Dicapai pada 24 August 2010.
- ^ "The audio/mpeg Media Type — RFC 3003". IETF. November 2000. Dicapai pada 7 December 2009.
- ^ "Adopted at 22nd WG11 meeting" (Siaran akhbar). International Organization for Standardization. 2 April 1993. Dicapai pada 18 July 2010.
- ^ Brandenburg, Karlheinz; Bosi, Marina (February 1997). "Overview of MPEG Audio: Current and Future Standards for Low-Bit-Rate Audio Coding". Journal of the Audio Engineering Society. 45 (1/2): 4–21. Dicapai pada 30 June 2008.
- ^ "MP3 technical details (MPEG-2 and MPEG-2.5)". Fraunhofer IIS. September 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 January 2008.
"MPEG-2.5" is the name of a proprietary extension developed by Fraunhofer IIS. It enables MP3 to work satisfactorily at very low bitrates and introduces the additional sampling frequencies 8 kHz, 11.025 kHz and 12 kHz.
- ^ Supurovic, Predrag (22 December 1999). "MPEG Audio Frame Header". Dicapai pada 29 May 2009.
- ^ "ISO/IEC 13818-3:1994(E) - Information Technology — Generic Coding of Moving Pictures and Associated Audio: Audio" (ZIP). 11 November 1994. Dicapai pada 4 August 2010.
- ^ "Fun Facts: Music". The Official Community of Suzanne Vega. Diarkibkan daripada yang asal pada 2014-03-10. Dicapai pada 2017-06-01.
- ^ MPEG (25 March 1994). "Approved at 26th meeting (Paris)". Dicapai pada 5 August 2010.
- ^ MPEG (11 November 1994). "Approved at 29th meeting". Dicapai pada 5 August 2010.
- ^ ISO. "ISO/IEC TR 11172-5:1998 - Information technology -- Coding of moving pictures and associated audio for digital storage media at up to about 1,5 Mbit/s -- Part 5: Software simulation". Dicapai pada 5 August 2010.
- ^ "MIME Type Registration of RTP Payload Formats — RFC 3555". IETF. July 2003. Dicapai pada 7 December 2009.
- ^ a b "Happy Birthday MP3!". Fraunhofer IIS. 12 Julai 2005. Dicapai pada 18 Julai 2010. Ralat petik: Tag
<ref>tidak sah, nama "mp3-name" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza - ^ "The audio/mpeg Media Type — RFC 3003". IETF. November 2000. Dicapai pada 7 Disember 2009.
- ^ "MIME Type Registration of RTP Payload Formats — RFC 3555". IETF. Julai 2003. Dicapai pada 7 Disember 2009.
- ^ "A More Loss-Tolerant RTP Payload Format for MP3 Audio — RFC 5219". IETF. Februari 2008. Dicapai pada 7 Disember 2009. Ralat petik: Tag
<ref>tidak sah, nama "rfc5219" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza - ^ "ISO/IEC 11172-3:1993 – Information technology — Coding of moving pictures and associated audio for digital storage media at up to about 1,5 Mbit/s — Part 3: Audio". ISO. 1993. Dicapai pada 14 July 2010.
- ^ "ISO/IEC 13818-3:1995 – Information technology — Generic coding of moving pictures and associated audio information — Part 3: Audio". ISO. 1995. Dicapai pada 14 Julai 2010. Ralat petik: Tag
<ref>tidak sah, nama "13818-3" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza - ^ Mayer, Alfred Marshall (1894). "Researches in Acoustics". London, Edinburgh and Dublin Philosophical Magazine. 37 (226): 259–288. doi:10.1080/14786449408620544.
- ^ Ehmer, Richard H. (1959). "Masking by Tones Vs Noise Bands". The Journal of the Acoustical Society of America. 31 (9): 1253. Bibcode:1959ASAJ...31.1253E. doi:10.1121/1.1907853.
- ^ Terhardt, E.; Stoll, G.; Seewann, M. (March 1982). "Algorithm for Extraction of Pitch and Pitch Salience from Complex Tonal Signals". The Journal of the Acoustical Society of America. 71 (3): 679. Bibcode:1982ASAJ...71..679T. doi:10.1121/1.387544.
- ^ Schroeder, M.R.; Atal, B.S.; Hall, J.L. (December 1979). "Optimizing Digital Speech Coders by Exploiting Masking Properties of the Human Ear". The Journal of the Acoustical Society of America. 66 (6): 1647. Bibcode:1979ASAJ...66.1647S. doi:10.1121/1.383662.
- ^ Krasner, M. A. (18 June 1979). "Digital Encoding of Speech and Audio Signals Based on the Perceptual Requirements of the Auditory System". Cite journal requires
|journal=(bantuan) - ^ Zwicker, E. F. (1974). "On the Psycho-acoustical Equivalent of Tuning Curves". Proceedings of the Symposium on Psychophysical Models and Physiological Facts in Hearing; held at Tuzing, Oberbayern, April 22–26, 1974.
- ^ Zwicker, Eberhard; Feldtkeller, Richard (1999) [1967]. Das Ohr als Nachrichtenempfänger. Trans. by Hannes Müsch, Søren Buus, and Mary Florentine. Unknown parameter
|trans_title=ignored (bantuan) - ^ Fletcher, Harvey (1995). Speech and Hearing in Communication. Acoustical Society of America. ISBN 1-56396-393-0.
- ^ "Voice Coding for Communications". IEEE Journal on Selected Areas in Communications. 6 (2). February 1988.
- ^ Chiariglione, Leonardo (6 September 2009). "Riding the Media Bits — MPEG's first Steps". Diarkibkan daripada yang asal pada 1 November 2011. Dicapai pada 4 December 2014. Unknown parameter
|deadurl=ignored (bantuan)
Bacaan lanjut
- Geert Lovink (2014). "Reflections on the MP3 Format: Interview with Jonathan Sterne". Computational Culture (4). ISSN 2047-2390.
Pautan luar
Templat:Prone to spam Templat:Z148
- MP3 di Curlie
- MP3-history.com, The Story of MP3: How MP3 was invented, by Fraunhofer IIS
- MPEG.chiariglione.org, MPEG Official Web site
- HydrogenAudio Wiki, MP3
- RFC 3119, A More Loss-Tolerant RTP Payload Format for MP3 Audio
- RFC 3003, The audio/mpeg Media Type