1918

	1918 год паводле тэм:
	З’явіліся · Зніклі · Нарадзіліся · Памерлі
	Культура і мастацтва
	Навука і тэхналогія
	Палітыка

Тысячагоддзе:	2 тысячагоддзе
Стагоддзі:	XIX стагоддзе; XX стагоддзе ; XXI стагоддзе;
Дзесяцігоддзі:	1890-я; 1900-я; 1910-я; 1920-я; 1930-я;
Гады:	1915; 1916; 1917; 1918; 1919; 1920; 1921;

Падзеі

3 студзеня: У Мінску створаны Выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з’езда.
10 студзеня: Расійская дзяржава стала называцца Расійскай Сацыялістычнай Федэратыўнай Савецкай Рэспублікай (РСФСР).
31 студзеня: Паводле дэкрэта Уладзіміра Леніна ў Народным камісарыяце па нацыянальных справах у Петраградзе створаны Беларускі нацыянальны камісарыят.
1 лютага: Пачалося Котарскае паўстанне ў Чарнагорыі.
9 лютага: Цэнтральныя дзяржавы, што супрацьстаялі Расіі ў І сусветнай вайне, выдалі бальшавікам ультыматум, патрабуючы падпісання міру на іх умовах.
14 лютага: Увядзенне ў Савецкай Расіі грыгарыянскага календара.
16 лютага: Літоўская Тарыба абвясціла Дэкларацыю незалежнасці Літвы.
19 лютага:
- Аблвыканкамзах і СНК Заходняй вобласці і фронту выехалі з Мінска ў Смаленск. Выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з’езда ў загадзе № 1 абвясціў, што «ўзяў уладу ў свае рукі».
- Віленская беларуская рада прыняла пастанову, паводле якой сувязь паміж Расіяй і Беларуссю абвяшчалася парванай.
21 лютага:
- Выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з’езда выдаў Першую Устаўную грамату да народаў Беларусі, створаны Народны Сакратарыят Беларусі.
- Нямецкія войскі ўвайшлі ў Мінск.
- СНК РСФСР прыняў дэкрэт-заяву «Сацыялістычная Айчына ў небяспецы!»
24 лютага: Эстонія абвясціла незалежнасць.
25 лютага: Створана «Менскае беларускае прадстаўніцтва».
3 сакавіка: Мірны дагавор Савецкай Расіі з Германіяй, Аўстра-Венгрыяй, Балгарыяй і Турцыяй падпісаны ў Брэст-Літоўску.
5 сакавіка: Перавод сталіцы Савецкай Расіі з Петраграда ў Маскву.
8 сакавіка:
- Першае зарэгістраванае захворванне ў двухгадовай пандэміі грыпу.
- На акупаванай нямецкімі войскамі тэрыторыі Курляндскай губерні абвешчана Герцагства Курляндскае і Семігальскае.
9 сакавіка: Выканкам Рады Усебеларускага з’езда выдаў Другую Устаўную грамату да народаў Беларусі, паводле якой абвяшчалася Беларуская Народная Рэспубліка (БНР).
15 сакавіка: Брэсцкі мір ратыфікаваны 4-м Надзвычайным Усерасійскім з’ездам Саветаў.
18 сакавіка: На пасяджэнні Рада Усебеларускага з’езда была перайменавана ў Раду БНР.
19 сакавіка: Рада БНР прыняла палажэнне аб вярхоўнай уладзе БНР. Абвяшчалася, што ніводзін закон не будзе мець сілы без зацвярджэння яго Радай.
23 сакавіка: Германская імперыя прызнала незалежнасць Літвы.
25 сакавіка: Абвяшчэнне незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі ў Трэцяй Устаўнай грамаце.
20 красавіка: «Менскае беларускае прадстаўніцтва» дамаглося згоды германскага камандавання на стварэнне груп беларускіх саветнікаў пры акупацыйнай адміністрацыі.
24 красавіка: Адбыўся першы танкавы бой паміж брытанскім Mark IV і нямецкім А7V танкамі.
25 красавіка: Фракцыя «Менскага беларускага прадстаўніцтва» на пасяджэнні Рады БНР ініцыявала прыняцце тэлеграмы кайзеру Вільгельму II, у якой заяўлялася, што будучыню Беларусі яны бачаць пад апекай германскай дзяржавы.
28 красавіка: Дзяржаўнай і абавязковай мовай БНР абвешчана беларуская.
7 мая: Заключаны Бухарэсцкі мірны дагавор паміж Румыніяй і Цэнтральнымі дзяржавамі, якія ўдзельнічалі ў Першай сусветнай вайне.
14 мая: Рада БНР даручыла Р. Скірмунту фарміраванне новага ўрада Беларускай Народнай Рэспублікі.
15 мая: Рада Беларускай Народнай Рэспублікі зацвердзіла герб «Пагоня» як дзяржаўны.
28 мая: Абвешчана Азербайджанская Дэмакратычная Рэспубліка.
1 чэрвеня:
- У Мінску пачаўся з’езд беларускага каталіцкага духавенства.
- У Смаленску пачалася 4-я Паўночна-Заходняя абласная канферэнцыя РКП(б), якая ўхваліла Брэсцкі мір.
11 ліпеня:
- Літоўская Тарыба абвясціла Літву канстытуцыйнай манархіяй.
- Пачаў працаваць Беларускі народны ўніверсітэт у Маскве.
17 ліпеня: У Маскве пачаўся Усерасійскі з'езд бежанцаў з Беларусі.
22 ліпеня: Cфармаваны Урад БНР на чале з І. Серадой.
5 жніўня: Пачалося леваэсэраўскае Аршанскае паўстанне.
8 жніўня: У час 1-й сусветнай вайны пачалася бітва пры Ам’ене.
11 кастрычніка: Рада БНР зацвердзіла часовую Канстытуцыю, Народны Сакратарыят перайменаваны ў Раду Народных Міністраў БНР.
17 кастрычніка: Венгрыя аб’явіла аб незалежнасці ад Аўстрыі.
19 кастрычніка: Абвешчана Заходне-Украінская Народная Рэспубліка.
1 лістапада: Рэйд на Пулу праведзены двума афіцэрамі ВМС Італіі з мэтай знішчэння караблёў аўстра-венгерскага флота.
3 лістапада: Польшча абвясціла незалежнасць ад Расіі.
11 лістапада:
- Заключана Камп’енскае перамір’е, завяршэнне Першай сусветнай вайны.
- Сфарміраваны першы кабінет міністраў Літвы.
- Рэгенцкая рада (створаная нямецкімі і аўстрыйскімі ўладамі) перадала Ю. Пілсудскаму камандаванне польскім войскам.
12 лістапада: Аўстрыя абвешчана рэспублікай.
13 лістапада: Апублікавана пастанова УЦВК РСФСР аб сксаванні Брэсцкага міру ў сувязі з паражэннем Германіі ў Першай сусветнай вайне
15 лістапада: Закрыта Свіслацкая беларуская настаўніцкая семінарыя
18 лістапада:
- Абвешчана незалежнасць Латвіі.
- У Омску казакі арыштавалі членаў Часовага Усерасійскага ўраду (Дырэкторыі), уладу Вярхоўнага Правіцеля атрымаў адмірал А. Калчак.
19 лістапада: Заснаваны Віцебскі губернскі музей.
22 лістапада: Юзаф Пілсудскі абвешчаны «часовым начальнікам» Польскай дзяржавы.
23 лістапада: Народны сакратарыят Беларусі дамовіўся з уладамі Літоўскай Рэспублікі аб пераходзе штаба 1-га палка БНР пад літоўскае камандаванне.
27 лістапада:
- У склад Літоўскай Тарыбы кааптаваны 6 прадстаўнікоў Віленскай беларускай рады. Створана Міністэрства беларускіх спраў Літвы.
- Заснавана Нацыянальная акадэмія Украіны.
1 снежня: Узнікненне Югаславіі. Ісландыя стала суверэннай краінай, застаўшыся ва уніі з Даніяй.
3 снежня: Рада і ўрад БНР пераехалі ў Вільню.
4 снежня: Прэзідэнт ЗША Вудра Вільсан адплыў у Еўропу для удзелу ў Версальскай мірнай канферэнцыі — упершыню найвышэйшая асоба ЗША выехала за межы краіны.
6 снежня: Біскуп Зыгмунт Лазінскі разам з ксяндзом Фабіянам Абрантовічам правёў першае беларускае багаслужэнне ў Мінску.
8 снежня: На пасяджэнні ЦК КПЛіЗБ ў Вільні ўтвораны Часовы рэвалюцыйны рабоча-сялянскі ўрад Літвы.
10 снежня: Чырвоная Армія ўступіла ў Мінск.
15 снежня: Распачаў працу Гродзенскі беларускі сялянскі з'езд.
18 снежня: ЦВК груп Сацыял-дэмакратыі Каралеўства Польскага і Літвы пачало выдаваць у Мінску на польскай мове газету «Młot».
21 снежня: У складзе літоўскіх узброеных сіл створаны Першы беларускі полк (Гродна).
22 снежня: У Мінску заснаваны Беларускі савецкі тэатр.
27 снежня: Рада БНР пераехала з Вільні ў Гродна.

Нарадзіліся

23 студзеня: Гертруда Элаян, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1988 (пам. 21.2.1999)
26 студзеня: Філіп Хасэ Фармер, амерыканскі пісьменнік-фантаст
26 студзеня: Нікалае Чаўшэску, прэзідэнт Румыніі (пам. 25.12.1989)
5 сакавіка: Джэймс Тобін, амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (пам. 11.3.2002)
6 чэрвеня: Эдвін Крэбс, амерыканскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1992 (пам. 21.12.2009)
3 ліпеня: Рыгор Бярозкін, беларускі літаратуразнавец
14 ліпеня: Інгмар Бергман, шведскі кінарэжысёр
18 ліпеня: Нельсан Мандэла, паўднёваафрыканскі палітык
21 верасня: Фёдар Янкоўскі, беларускі мовазнавец, фалькларыст, празаік
22 кастрычніка: Алесь Бажко, беларускі пісьменнік, перакладчык
25 снежня: Зінаіда Ігнатаўна Канапелька, беларуская актрыса

Памерлі

2 лютага: Арэстэ Саламонэ, італьянскі лётчык
20 красавіка: Карл Фердынанд Браўн, фізік
5 мая: Ніко Пірасмані, грузінскі мастак-прымітывіст
19 мая: Фердынанд Ходлер, швейцарскі мастак
20 мая: Карусь Каганец, беларускі пісьменнік, мастак, графік, скульптар і мовазнавец (нар. 1868)
27 чэрвеня: Жазеф Пеладан, французскі пісьменнік і акультыст
3 ліпеня: Мехмед V, султан Асманскай імперыі
18 кастрычніка: Уладзімір Стукаліч, расійска-беларускі гісторык і краязнавец
9 лістапада: Гіём Апалінер, французскі паэт
27 лістапада: Багуміл Кубішта, чэшскі мастак