Istanbul

Template:Incazelo emfushane Template:Okunye ukusetshenziswa Template:Pp-move-indef Template:Sebenzisa ama-dmy dates {Ukukhokha kwe-Infobox | official_name = Istanbul | native_name = Istanbul | native_name_lang = tr | settlement_type = Megacity

umasipala we-Metropolitan | image_skyline = Lua error in Module:Multiple_image at line 163: attempt to perform arithmetic on local 'totalwidth' (a nil value). | Usayizi wesithombe = 270 | image_alt = Bona amagama-ncazo | image_caption = Ngokuhamba kwewashi ukusuka phezulu: Ibhuloho laseBosphorus elixhuma i-Europe ne-Asia, I-Maiden's Tower, Isigodlo saseDolmabahçe, Levent isifunda samabhizinisi, Galata Tower, Ortaköy Mosque, Hagia Sophia | image_blank_emblem = Istanbul city emblem.png | blank_emblem_type = Uphawu lukaMasipala wase-Istanbul Metropolitan | blank_emblem_size = 110px | usayizi wemephu = 230px | pushpin_map = Turkey#Europe#Asia#World | pushpin_map_alt = Turkey, ne-Istanbul ekhonjwe enyakatho-ntshonalanga eduze komugqa omncane wezwe oboshwe amanzi | pushpin_map_caption = Indawo phakathi kweTurkey##Indawo phakathi kwe-Europe##Indawo phakathi kwe-Asia | pushpin_relief = 1 | izixhumanisi = 41°00′49″N 28°57′18″E / 41.01361°N 28.955°E / 41.01361; 28.955Coordinates: 41°00′49″N 28°57′18″E / 41.01361°N 28.955°E / 41.01361; 28.955 | subdivision_type = Izwe | subdivision_name = Turkey | subdivision_type1 = Region | subdivision_type2 = Isifunda | subdivision_name1 = Marmara | subdivision_name2 = Istanbul | seat_type = Isihlalo Sesifundazwe[lower-alpha 1] | isihlalo = Cağaloğlu, Fatih | parts_type = Izigodi | izingxenye = 39 | leader_party = CHP | leader_title = Mayor | leader_name = Ekrem İmamoğlu | leader_title1 = Governor | leader_name1 = Ali Yerlikaya | area_footnotes = [1] | indawo_amanzi_km2 = | indawo_yedolobha_km2 = 2,576.85 | area_metro_km2 = 5,343.22 | elevation_max_footnotes = [2] | elevation_max_m = 537 | inani_labantu = 15,462,452 | inani labantu basedolobheni = 15,149,358 | inani_labantu = 31 December 2020 | population_footnotes = [3] | population_density_urban_km2 = 5,879 | population_density_metro_km2 = 2,894 | labantu_izinga = owoku-1 eTurkey | population_demonym = Istanbulite

(Turkish: İstanbullu) | postal_code_type = Ikhodi yeposi | postal_code = 34000 kuya ku-34990 | area_code = +90 212 (European side)

+90 216 (Uhlangothi lwase-Asia) | registration_plate = 34 | blank_name_sec2 = GeoTLD | blank_info_sec2 = .ist, .istanbul | iwebhusayithi = ibb.istanbul

www.istanbul.gov.tr | blank_name = GDP (Nominal) | blank_info = 2019[4] | blank1_name =  - Isamba | blank1_info = US$ 237 ibhiliyoni | blank2_name =  - Umuntu ngamunye | blank2_info = US$ 15,285 | blank3_name = HDI (2019) | blank3_info = 0.846[5] (phezulu kakhulu) · 1st | indawo yesikhathi = TRT | utc_offset = +3 | module =

Istanbul
UNESCO World Heritage Site
Igama elisemthethweni Izindawo Zomlando zase-Istanbul

| igama = | government_type = Mayor-council government | governing_body = UMkhandlu Kamasipala wase-Istanbul | image_shield = CoA Istanbul.svg }

Istanbul' (/ˌɪstænˈbʊl/ Template:Respell, [6] [7] /[unsupported input]ˈɪstænbʊl/ Template:Repell; I-Turkish: İstanbul [isˈtanbuɫ] ( listen)), eyayaziwa ngokuthi [[[Constantinople]], ingu-idolobha elikhulu kunawo wonke Turkey kanye nesikhungo sezwe sezomnotho, amasiko kanye nomlando. Leli dolobha linqamula i-Bosporus istrait, futhi likhona kokubili [[[Europe]]] kanye [[[E-Asia]], nezakhamuzi ezingaphezu kwezigidi ezingu-15, ezihlanganisa u-19% wabantu baseTurkey.< ref name="Population of Turkey"/> I-Istanbul idolobha elinabantu abaningi eYurophu,[lower-alpha 2] kanye nezwe idolobha leshumi nanhlanu ngobukhulu.

Yasungulwa njenge-Byzantion ngamakoloni Megarian ngekhulu lesi-7 BCE,[8] futhi yaqanjwa kabusha ngu-Constantine Omkhulu kuqala ngokuthi IRoma Entsha ( I-Nova Roma) phakathi nokunikezelwa ngokusemthethweni kwedolobha njengenhloko-dolobha entsha WamaRoma ngo-330 CE, i[8] asheshe wayishintsha yaba iConstantinople (Constantinopolis ),[8][9] idolobha lakhula ngobukhulu nomthelela, laba isibani se-Silk Road kanye nelinye lamadolobha abaluleke kakhulu emlandweni. Yasebenza njengenhloko-dolobha yombuso cishe amakhulu eminyaka ayishumi nesithupha, phakathi Roman/Byzantine (330-1204), Latin (1204-1261), [[Byzantine]. Umbuso ongaphansi kobukhosi be-Palaiologos|Byzantine]] (1261–1453), kanye Ottoman (1453–1922) imibuso.[10] Idolobha laba neqhaza elikhulu ekuthuthukisweni kobuKristu ngezikhathi zamaRoma nezaseByzantium, lasingatha ezine (kuhlanganise ne-Chalcedon (Kadıköy) ohlangothini lwase-Asia) [[kuqala] imikhandlu yenkolo eyisikhombisa]] (yonke eyayiseTurkey yanamuhla), ngaphambi kokuguqulelwa kwayo ekubeni inqaba yamaSulumane elandela Ukuwa kweConstantinople ngo-1453 CE, ikakhulukazi ngemva kokuba ikomkhulu [I-Ottoman Caliphate]] ngo-1517.[11] Ngo-1923, ngemva Impi Yokuzimela YaseTurkey , I-Ankara yathatha indawo yedolobha njengenhloko-dolobha yezwe elalisanda kwakhiwa Republic of Turkey. Ngo-1930, igama laleli dolobha lashintshwa ngokusemthethweni laba yi-Istanbul, igama elithi Greek elalisetshenziswa kusukela ngekhulunyaka leshumi nanye.

bheka idolobha ngokuhlanganyela.[12]

Ngaphezulu kwe-13.4 million izivakashi zakwamanye amazwe zeza e-Istanbul ngo-2018, eminyakeni eyisishiyagalombili ngemuva kokuthi ibizwe ngokuthi Inhloko-dolobha Yase-Europe Yamasiko, okuyenza ibe idolobha lesishiyagalombili elivakashelwa kakhulu emhlabeni.[13] I-Istanbul iyikhaya UNESCO] INdawo Yamagugu Omhlaba], futhi isingatha ikomkhulu lezinkampani eziningi zaseTurkey, ezibalwa ngaphezu kwalokho. amaphesenti angamashumi amathathu umnotho wezwe.[14][15]

I-Toponymy

Template:Okuyinhloko

[[Ifayela:Ikholomu KaConstantine 2.JPG|isithupha|kwesokunxele|kwesokudla|Ikholomu LikaConstantine[16]]]

Igama lokuqala elaziwayo ledolobha lithi Byzantium (Greek: Βυζάντιον}, Byzántion), igama elanikezwa kulo ekusekelweni kwalo ngu-[[Megara|Megarian] ] amakoloni cishe ngo-657 BCE.[17][18] Amakholoni aseMegaran athi umugqa oqondile obuyela emuva abasunguli bedolobha, i-Byzas, indodana kankulunkulu u-Poseidon kanye ne-nymph Ceroëssa. idolobha elibalekayo.[19] IConstantinople isuka egameni lesiLatini elithi Constantinus, elisuselwa egameni uConstantine Omkhulu, umbusi waseRoma owasungula kabusha leli dolobha ngo-324. CE.[18] I-Constantinople yahlala iyigama elivame kakhulu ledolobha eliseNtshonalanga kwaze kwaba ngawo-1930, lapho iziphathimandla zaseTurkey ziqala ukucindezela ukusetshenziswa kwe-"Istanbul" ezilimini zakwamanye amazwe. Kostantiniyye (Ottoman Turkish: قسطنطينيه), Be Makam-e Qonstantiniyyah al-Mahmiyyah (okusho "Indawo Evikelwe yaseConstantinople") kanye nethi İstanbul kwakungamagama asetshenziswa ngenye indlela. ngama-Ottoman ngesikhathi sokubusa kwawo.[20]

Igama elithi İstanbul (Ukuphinyiselwa kwesiTurkey: [isˈtanbuɫ] ( listen), colloquially Ukuphinyiselwa kwesiTurkey: [ɯsˈtambuɫ]) livamise ukubanjwa ngokuthi lisuselwa ku IsiGreece SaseNkathi Ephakathi ibinzana "εἰς τὴν Πόλιν" (liphinyiselwa Ukuphinyiselwa kwesiGreki: [is tim ˈbolin]}), okusho ukuthi "edolobheni"[21] futhi yindlela iConstantinople eyayibhekiselwa kuyo amaGreki endawo. Lokhu kubonise isimo salo njengedolobha elikhulu kuphela endaweni. Ukubaluleka kweConstantinople emhlabeni wase-Ottoman kuphinde kwaboniswa isiteketiso sayo sase-Ottoman esithi Der Saadet okusho "Isango Eliya Empumelelweni" ngesi-Ottoman Turkish.[22] Okunye ukubuka ukuthi igama livele ngqo lisuka ku- igama elithi Constantinople, elinohlamvu lokuqala nelesithathu liyehliswa.[18] Eminye imithombo ye-Ottoman yekhulu le-17, njengokuthi Evliya Çelebi, ilichaza njengegama elivamile lesiTurkey isikhathi; phakathi kwekhulu le-17 nasekupheleni kwekhulu le-18, yayisetshenziswa futhi ngokusemthethweni. Ukusetshenziswa kokuqala kwegama elithi Islambol emalini kwenzeka ngo-1730 phakathi nokubusa kukaSultan Mahmud I.[23] Ngesimanje Turkish, igama libhalwe ngokuthi İstanbul, elinechashazi elithi İ, njengoba izinhlamvu zezinhlamvu zesi-Turkish ihlukanisa phakathi kwe-dotted kanye ne-dotless I. . NgesiNgisi ukucindezeleka kuselungeni lokuqala noma lokugcina, kodwa ngesi-Turkish kuselungwini lwesibili (tan).[24] Umuntu ovela edolobheni uyi-'İstanbullu (ubuningi: İstanbullular); I-Istanbulite isetshenziswa ngesiNgisi.[25]

Umlando

Template:Okukhulu Template:Bona futhi [[Ifayela:Keystone_Constantine_Forum_Istanbul.JPG|isithupha|qondile|Leli tshe elingukhiye elikhulu kungenzeka ukuthi bekungele-ikhothamo lokunqoba Iforamu ka-Constantine (yanamuhla Çemberlitaş). [26]

Preview of references

  1. Lapho ihhovisi likhona.
  2. I-Istanbul inqamula iYurophu ne-Asia, nesikhungo sayo sokuhweba nomlando futhi izingxenye ezimbili kwezintathu zabantu baseYurophu, bonke abanye e-Asia. Njengoba i-Istanbul iyidolobha elinqamula amazwekazi, Moscow iyidolobha elikhulu kunawo wonke phakathi kwe-Europe.
  1. "YETKİ ALANI". Istanbul Buyuksehir Belediyesi. Archived from the original on 6 April 2020. Kulandwe ngomhlaka 4 February 2020. ref><ref>IsiFundazwe sase-İstanbul = 5,460.85 km² Indawo ewumhlaba = 5,343.22 km² Lake/Dam = 117.63 km² Europe (izifunda ezingu-25) = 3,5m²n²p. br/>Asia (izifunda ezingu-14) = 1,868.87 km² I-Urban (izifunda ezingu-36) = 2,576.85 km² [I-Metro (izifunda ezingu-39) – (Çatalca+Silivri+Şile)]
  2. "İstanbul'un En Yüksek Tepeleri". Hava Forumu. Hava Durumu Forumu. 15 Ephreli 2020. Check date values in: |date= (help)
  3. -Kay%C4%B1t-Sistemi-Sonu%C3%A7lar%C4%B1-2020-37210&dil=1 "Imiphumela Yesistimu Yokubhaliswa Kwabantu Ngekheli, 2020" Check |url= value (help). Turkish Statistical Institute. 31 December 2020. Kulandwe ngomhlaka 5 February 2021.[dead link]
  4. "Kişi başına GSYH ($) ( 2019)". Turkish Statistical Institute. Kulandwe ngomhlaka 30 January 2021.
  5. {cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/%7Ctitle=Sub-national[dead link] HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org} }
  6. Template:Caphuna incwadi
  7. Upton, Clive; Kretzschmar, Jr., William A. (2017). The Routledge Dictionary of Pronunciation for Current English (2nd ed.). Routledge. p. 704. ISBN 978-1-138-12566-7.
  8. 8.0 8.1 8.2 /place/Istanbul "Istanbul" Check |url= value (help). britannica.com. Encyclopædia Britannica.
  9. {ODB|title=Constantinople|last=Mango|first=Cyril|authorlink=Cyril Mango|pages=508–512} }
  10. (Çelik 1993, p. xv)
  11. (Masters & Ágoston 2009, pp. 114–15)
  12. "Istanbul". Encyclopedia Britannica. Kulandwe ngomhlaka 4 December 2020.
  13. Template:Caphuna iwebhu
  14. Cite warning: <ref> tag with name hisdic cannot be previewed because it is defined outside the current section or not defined at all.
  15. -it.php?REF=5KZSL2MLL49Q&TYPE=browse OECD Territorial Reviews: Istanbul, Turkey Check |url= value (help). Policy Briefs. Inhlangano Yekusebenzisana Kwezomnotho Nentuthuko. March 2008. ISBN 978-92-64 -04383-1.
  16. /forum-c.html "Forum of Constantine" Check |url= value (help). www.byzantium1200.com. Kulandwe ngomhlaka 31 January 2021.
  17. Cite warning: <ref> tag with name Britannica-Istanbul2 cannot be previewed because it is defined outside the current section or not defined at all.
  18. 18.0 18.1 18.2 (Room 2006, p. 177)
  19. (Georgacas 1947, p. 352ff.)
  20. (Necipoğlu 2010, p. 262)
  21. Necdet Sakaoğlu (1993/94a): "İstanbul'un adları" ["Amagama e-Istanbul"]. Ku: Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi, ed. Türkiye Kültür Bakanlığı, Istanbul.
  22. Grosvenor, Edwin Augustus. Constantinople. Vol. 1: Roberts Brothers. p. 69. Kulandwe ngomhlaka 15 March 2021. Unknown parameter |idethi= ignored (help)
  23. (Finkel 2005, pp. 57, 383)
  24. (Göksel & Kerslake 2005, p. 27)
  25. (Keyder 1999, p. 95)
  26. Cite warning: <ref> tag with name Inkundla kaConstantine cannot be previewed because it is defined outside the current section or not defined at all.